Fabriekencomplex in Zaandam 1923

De Zaanstreek is een streek waar van oudsher wonen en werken nauw met elkaar verweven zijn. Vroeger meer dan nu, maar voor buitenstaanders moet het nog steeds een vreemd gezicht zijn, dat sommige fabrieken en pakhuizen soms letterlijk grenzen aan de tuintjes en schuren van de buren.

De Oostzijde in Zaandam is, eigenlijk moet ik zeggen was, zo'n voorbeeld. Grote fabrieken van Sigma Coatings, Albert Heijn en kolossale pakhuizen als Zaansch Veem en Zwaardemaker, stonden zij aan zij aan de ene kant van de weg en er pal tegenover de woonhuizen en winkeltjes. Op straat één en al bedrijvigheid met ladende en lossende vrachtwagens uit alle windstreken en daar fietste je dan tussendoor en langs.

In Koog aan de Zaan fietste je tussen de fabrieken van zetmeelbedrijven 'De Bijenkorf' door. Dat gebeurt nu nog, maar met dat verschil dat je van de bedrijvigheid weinig merkt. De wolken stoom, de bonkende machines, de neerslag van witte poeder dat alles behoort nu tot het verleden; toen kon het gebeuren, dat je op sommige dagen tussen de fabrieken in een dikke mist belandde, waar je geen hand voor ogen kon zien.

Waar je de sfeer van de industrie ook nu nog kan proeven is aan de Noorddijk in Wormerveer. Daar bij de Meneba fabrieken gaat de openbare weg nog tussen het fabriekscomplex door. De buizen, transportbanden en loopbruggen over de weg heen en zorgen het geluid, de drukte van de vrachtwagens en de geur weer voor een stukje nostalgie. Heerlijk, dat je de Zaanse industrie nog kunt ruiken en proeven.

Deze parel is ingestuurd
door Cees Koppenol